تدارکات بازار

تدارکات بازار | استراتژی های سیستم تدارکات بازار

در این مقاله قصد داریم در مورد تدارکات بازار مباحثی را مطرح کنیم. این مباحث شامل تعریف مدیریت زنجیره تامین و تدارکات بازار، استراتژی تدارکات بازار، سیستم های تدارکات یکپارچه، هدف های تدارکات بازار، تصمیم گیری سیستم تدارکات بازار می باشد.

تعریف مدیریت زنجیره تامین

قبل از تعریف تدارکات بازار باید بدانید که مدیریت زنجیره تامین چیست؟ توزیع فیزیکی در کارخانه آغاز می شود. مدیران برای رساندن محصول در زمان مقرر و با کمترین هزینه ممکن انبارها و شرکت های حمل و نقل متعددی را به کار می گیرند. امروزه مفهوم توزیع فیزیکی محصول جای خود را به مفهوم جامع تری با عنوان مدیریت زنجیره تامین داده است. مدیریت زنجیره تامین قبل از توزیع فیزیکی محصول آغاز می شود: خرید دقیق و موشکافانه نهاده های تولیدی شامل مواد اولیه، قطعات و تجهیزات و ابزارهای تولیدی؛ تبدیل نهاده های تولیدی به محصولات نهایی؛ و رساندن محصولات نهایی به مقصدهای مقرر. حتی برخی از محققان مباحث استراتژیک پا را از این هم فراتر گذاشته و معتقدند که شرکت ها باید زنجیره تامین تامین کنندگان خود را نیز بررسی و مدیریت کنند. هدف اصلی مدیریت زنجیره تامین «شناسایی تأمین کنندگان و توزیع کنندگان مناسب و حمایت از آنها برای افزایش کارایی عملیات انتقال محصول به هدف های مورد نظر با هدف کاهش هزینه های عملیاتی شرکت» است.

رویکرد مدیریت زنجیره تامین به شرکت ها کمک می کند تا تامین کنندگان و توزیع کنندگان برتر را شناسایی کنند، بهره وری کل زنجیره را افزایش و هزینه های کل زنجیره را کاهش دهند. برخی از تولیدکنندگان محصولات مصرفی که زنجیره های تامین بسیار کارآمدی را توسعه داده اند، عبارتند از: پروکتر اند گمبل، کرافت (Kraft)، جنرال میلز (General Mills)، پپسی و نستله. برخی از خرده فروشی های موفق در مدیریت زنجیره تامین نیز عبارتند از: والمارت، تارگت بالیکس، کاستکو، کروگر و میجره

شرکت ها همچنین سعی می کنند اثرات زیست محیطی زنجیره تامین خود را از طریق کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و استفاده بیشتر از مواد قابل بازیافت در بسته بندی محصولات، کاهش دهند. به عنوان مثال، جانسون آند جانسون به تازگی به عضویت اتحادیه شرکت های محافظ جنگل ها در آمده است. مدیر عامل جانسون آند جانسون در توضیح این کار می گوید: «جانسون آند جانسون و شرکای تجاری اش، مصرف کاغذ و محصولات سلولوزی را به گونه ای مدیریت می کنند که به بهبود وضع جنگل ها کمک بشود».

تدارکات بازار چیست؟

تدارکات بازار به عنوان بخشی از فرایند زنجیره تامین، شامل تمامی برنامه ریزی ها و فرایندهایی است که شرکت برای برآوردن تقاضای مشتریان انجام می دهد. به عبارت دیگر، تدارکات بازار عبارت است از برنامه ریزی، اجرا و مدیریت جریان فیزیکی محصول از محل تولید به محل مصرف با هدف ارضای نیازهای مشتریان و کسب سود برای شرکت. برنامه ریزی فرایند تدارکات بازار از چهار گام اصلی تشکیل شده است:

  1. تصمیم گیری در خصوص پیشنهاد ارزشی شرکت به مشتریان (به عنوان مثال، استانداردهای تحویل به موقع محصول و سطح دقت فرایندهای سفارش گیری و تحویل محصول)
  2. تصمیم گیری در خصوص طراحی بهترین شبکه بازاریابی برای دسترسی به مشتریان هدف (به عنوان مثال، تصمیم گیری در خصوص فروش مستقیم با استفاده از واسطه های فروش، تصمیم گیری در خصوص آمیخته محصولات و تعیین روش های تامین آن محصولات و تصمیم گیری درباره تعداد و محل انبارهای مورد نیاز)
  3. بهبود توانایی های شرکت در زمینه پیش بینی فروش، مدیریت انبارها، مدیریت حمل و نقل و مدیریت خرید مواد اولیه
  4. اجرای فرایندهای برنامه ریزی شده با کمک طراحی سیستم های اطلاعاتی دقیق و بهینه، خرید تجهیزات مورد نیاز، طراحی سیاست ها و رویه های کاری درست و اقتصادی

مطالعه و بررسی روش های تدارکات بازار مدیران را به یافتن راه هایی برای افزایش ارزش فرایند تدارکات بازار هدایت می کند.

سیستم تدارکات بازار

برای مثال چالش اصلی یک تولید کننده نرم افزار درباره تدارکات بازار عبارت است از : تولید و بسته بندی لوح های فشرده حاوی نرم افزار و تهیه دستورالعمل کار با آن، رساندن نرم افزار به دست عمده فروش، نظارت بر فرایند فروش محصول از عمده فروش به خرده فروش و از خرده فروش به مشتری نهایی، مشتری نهایی پس از خرید نرم افزار مورد نیاز خود، آن را روی رایانه منزل یا محل کارش نصب می کند. با توجه به این فرایند، مدیران این شرکت نرم افزاری برای افزایش ارزش شبکه تدارکات بازار می توانند سیستم تدارکات بازار را به دو شکل تغییر دهند:

  1. مشتری نرم افزار را به صورت مستقیم از وب سایت شرکت دریافت و آن را روی رایانه خود نصب کند.
  2. شرکت، نرم افزار خود را به شرکت های تولید کننده رایانه به فروش برساند و آنها نیز نرم افزار را روی تمامی رایانه های خود نصب کنند.

با کمک یکی از این دو روش، فرایندهای تولید لوح های فشرده، چاپ بسته بندی و دستورالمعل نصب، بسته بندی، حمل و نقل و انبارداری به طور کامل حذف می شوند. امروزه با کمک یکی از این دو روش بسیاری از انواع موسیقی ها، روزنامه ها، بازی های ویدیویی، فیلم های سینمایی و سایر محصولاتی که شامل صدا، متن، تصویر یا داده هستند، فروخته می شوند. به عنوان مثال، با افزایش عادت مشتریان به خواندن روزنامه ها به صورت رایگان در شبکه های اینترنتی، صنعت روزنامه نگاری به فکر تغییر روش های تدارکات بازار خود افتاده است.

استراتژی های سیستم تدارکات بازار

 استراتژی های تدارکات بازار باید بر اساس استراتژی های کسب و کار شرکت طراحی شوند نه صرفا بر اساس ملاحظات هزینه ای، سیستم تدارکات بازار باید به نحوی طراحی شود که اطلاعات، بین بخش های مختلف به راحتی مبادله و بین تمامی بخش ها روابط الکترونیکی مناسبی برقرار شود. در نهایت، شرکت باید استانداردهای سیستم تدارکات بازار خود را به گونه ای طراحی کند که هم سطح استانداردهای رقبا یا بالاتر از آنها باشد. اکثر شرکت های موفق برای طراحی سیستم تدارکات بازار خود از تمامی بخش های درگیر در سیستم استفاده می کنند. این دسته از شرکت ها با طراحی مناسب سیستم تدارکات بازار خود سودهای مناسبی را کسب می کنند.

امروزه، فشارهای تدارکاتی متعددی از جانب مشتریان مختلف به عرضه کنندگان محصولات گوناگون وارد می شود. تمامی این فشارها و تقاضاها، هزینه های عرضه کنندگان را افزایش می دهند. یکی از مهم ترین این فشارها، تمایل مشتریان به دریافت محصول در دفعات متعدد و متوالی است. با این کار، مشتری می تواند موجودی انبار خود را در پایین ترین سطح ممکن نگه دارد. علاوه بر این، مشتریان خواهان کاهش زمان بین سفارش و تحویل محصولات سفارش داده شده هستند. این تقاضا به معنای افزایش موجودی انبارهای عرضه کننده است، عاملی که هزینه های عرضه کننده را به شدت افزایش می دهد. یکی دیگر از تقاضاهای مشتریان امروزی، تحویل محصولات سفارش داده شده در محل مد نظر مشتری است نه در مراکز پخش یا انبارهای مختلف. علاوه بر این، مشتریان به شدت بر دریافت یکجای همه محصولات سفارش داده شده تاکید می کنند و از پذیرفتن محصولات به صورت مجزا خودداری می کنند. یکی دیگر از خواسته های جدید مشتریان، بسته بندی های سفارشی و نصب برچسب قیمت روی محصولات توسط عرضه کننده است.

نکته مهم در این میان این است که عرضه کنندگان نمی توانند به همه این تقاضاها پاسخ منفی بدهند. از این رو، بسیاری از عرضه کنندگان تصمیم گرفته اند. سیستم های تدارکات بازار با سطوح خدمات و با قیمت های مختلف را برای مشتریان گوناگون خود در نظر بگیرند. عرضه کنندگان باهوش، عرضه کنندگانی هستند که سیستم تدارکات بازار خود را با نیازهای مختلف مهم ترین مشتریانشان تطبیق می دهند. در این میان، عرضه کنندگان می توانند به جای یک سیستم تدارکات بازار، از چند سیستم تدارکات بازار نیز استفاده کنند و هر سیستم را برای خدمت رسانی به گروه خاصی از مشتریان شان در نظر بگیرند..

سیستم های تدارکات یکپارچه

تدارکات بازار ایجاب می کند که شرکت ها از سیستم های تدارکات یکپارچه استفاده کنند. این سیستم ها تمامی فعالیت های لازم برای مدیریت مواد اولیه، جریان مواد اولیه بین خطوط تولیدی و توزیع فیزیکی محصول نهایی را در بر می گیرند. سیستم های تدارکات یکپارچه برای انجام وظایف خود به طور گسترده ای از فناوری اطلاعات استفاده می کنند. بیشتر شرکت ها برای طراحی و مدیریت سیستم های تدارکات یکپارچه، با شرکت های دیگر قراردادهای همکاری مشخصی را به امضا می رسانند.

درباره یکپارچگی بازاریابی بیشتر بدانید

به عنوان مثال، ولوو برای تدارک بازار خود در آمریکا با شرکت پستی فدکس (FedEx) به توافق رسیده است. طبق این توافق، ولوو انبار مجهزی از قطعات یدکی را با کمک فدکس در ممفیس راه اندازی کرده است. هرگاه فروشنده ای به یک قطعه خاص نیاز پیدا کند، با شماره تلفن رایگانی تماس می گیرد و در همان لحظه تماس، قطعه از انبار خارج و با کمک سیستم پستی فدکس به سرعت برای مشتری ارسال می شود. سیستم های اطلاعاتی به ویژه، رایانه های تخصصی، پایانه های الکترونیکی نصب شده در نقاط فروش، بارکدهای متحدالشکل روی محصولات، سیستم های رهگیری ماهواره ای، سیستم های مبادله الکترونیکی داده ها و سیستم های نقل و انتقال الکترونیکی پول، نقش مهمی را در مدیریت تدارکات بازار بر عهده دارند. این فناوری های جدید، چرخه سفارش تا تحویل را کوتاه تر کرده اند، تعداد کارمندان دفتری لازم برای مدیریت این چرخه را کاهش داده اند، نرخ خطا در تنظیم و صدور سندها و فاکتورهای مختلف را کاهش داده اند و کنترل این چرخه را بهینه کرده اند. این فناوری ها همچنین امکان دادن وعده هایی مثل (محصولی که سفارش داده اید، فردا در مکان مشخص، راس ساعت ۱۰ صبح تحویل تان می شود) و کنترل انجام این وعده ها را فراهم آورده اند.

تدارکات و لجستیک

پیش بینی فروش

تدارکات بازار مستلزم انجام چند فعالیت مشخص است. اولین فعالیت، پیش بینی فروش است. شرکت ها، فعالیت های توزیعی، تولیدی و انبارداری شان را بر اساس پیش بینی های فروش، برنامه ریزی می کنند. برنامه های تولیدی، مواد اولیه و قطعاتی که بخش تدارکات شرکت باید خریداری کند را مشخص می کنند. این مواد اولیه و قطعات از طریق سیستم حمل و نقل داخلی، وارد محل مورد نظر می شوند و در انبارهای مورد نظر، انبار می شوند. بعد از این مرحله، مواد اولیه و قطعات در زمان لازم از انبارها خارج و به محصولات نهایی تبدیل می شوند.

درباره روش های افزایش فروش بیشتر بدایند.

در این میان، انبار محصولات نهایی در حقیقت واسطه ای است میان بخش دریافت سفارشات مشتریان و بخش تولیدی. دریافت سفارشات مختلف از مشتریان، سطح موجودی انبارهای محصولات نهایی را کاهش می دهد و بنابراین، بخش تولیدی باید این کاهش را با جبران محصولات مورد نظر، جبران کند. در این میان، چرخه ای که محصولات نهایی طی می کنند، چرخه جالبی است: مواد اولیه و قطعات از خطوط تولیدی مختلف عبور می کنند و به محصولات نهایی تبدیل و در آخر خط تولید، بسته بندی می شوند؛ محصولات نهایی بسته بندی شده در انبارهای مخصوصی انبار می شوند؛ در محل های پردازش سفارش مشتریان، به مشتریان خاصی تخصیص می یابند و تحویل سیستم حمل و نقل می شوند؛ سیستم حمل و نقل هم محصولات را تحویل انبارهای عمده فروشی می دهند و در نهایت هم، انبارهای عمده فروشی، سفارشات مشتریان را به آنها تحویل می دهند.

در این میان، نگرانی عمده اکثر مدیران ارشد شرکت ها، هزینه سیستم تدارکات بازار است، هزینه ای که گاهی اوقات، ۳۰٪ تا ۴۰٪ از هزینه های کل یک محصول را به خود اختصاص می دهد. به عنوان مثال، متخصصان صنعت خواروبار فروشی معتقدند که اگر فعالین این صنعت بتوانند هزینه های تدارکات بازارشان را فقط ۸ تا ۱۰ درصد کاهش بدهند، می توانند هزینه های عملیاتی شان را سالانه حدود ۲۰ میلیارد دلار کاهش بدهند. به عنوان مثال، شرکت استاپ اند شاپ (stopandshop) مالک سوپر مارکت های زنجیره ای در آمریکا، برای کاهش میزان مصرف پلاستیک در بسته بندی محصولات غذایی تازه اش، میزان خرید از تامین کنندگان را یک سوم کاهش داد و سعی کرد غذاهای تازه را در همان روز تولید، به فروش برساند. این استراتژی به خوبی جواب داده است به گونه ای که هزینه های سالانه شرکت حدود ۵۰ میلیون دلار و میزان ضایعات مواد غذایی تازه نیز حدود ۲ تن در سال کاهش یافته است. علاوه بر این و به دلیل تازگی مواد غذایی، رضایت مشتریان شرکت نیز افزایش یافته است.

راهکار کاهش هزینه های عملیاتی شرکت ها

بسیاری از متخصصان تدارکات بازار معتقدند که تدارکات بازار، آخرین جایی است که شرکت ها می توانند هزینه های عملیاتی خود را کاهش دهند. از این رو، بسیاری از شرکت ها به فکر کاهش هزینه های سیستم های تدارکات بازار خود افتاده اند. به همین دلیل، سهم تدارکات بازار از تولید ناخالص داخلی آمریکا از ۱۴٫۵ درصد در سال ۱۹۸۲ به حدود ۱۰ درصد در سال ۲۰۰۷ کاهش یافت. ۵۹ کاهش هزینه های تدارکات بازار به معنای فراهم شدن امکان کاهش قیمت محصول نهایی یا افزایش حاشیه سود تولید کنندگان و خرده فروشان و یا هر دوی این موارد است. از سوی دیگر و با توجه به بالا بودن هزینه های تدارکات بازار شرکت هایی که بتوانند با یک برنامه ریزی دقیق، این هزینه ها را کاهش دهند، می توانند از این ابزار به عنوان یک ابزار کسب مزیت رقابتی نیز استفاده کنند.

درباره جایگاه یابی بازار و نحوه شناسایی مزیت رقابتی بیشتر بدانید.

از سوی دیگر، بسیاری از شرکت ها سعی می کنند با پیروی از رویکرد تولید ناب، محصولاتشان را با حداقل اتلاف زمان، مواد اولیه و پول، تولید و عرضه کنند. رویکرد تولید ناب، رویکردی است که توسط شرکت های ژاپنی مثل تویوتا گسترش داده شده و هدف آن، تولید با حداقل منابع است. به عنوان مثال، شرکت کان مد، تولید کننده وسایل پزشکی یک بار مصرف، از رویکرد تولید ناب تبعیت می کند.

مثالی برای درک استراتژی تولید ناب

کانمد (conmed) تولید کننده وسایل پزشکی یک بار مصرف، برای افزایش کارآمدی فرایند تولیدی اش، سعی کرده ارتباط فرایندهای تولیدی اش را با مصرف کنندگان نهایی به حداکثر ممکن برساند. این شرکت به جای انتقال فرایندهای تولیدی اش به چین، جایی که هزینه های کارگری پایین تری دارد ولی زمان فرایند تولید تا عرضه را به شدت افزایش می دهد، شرکت ها را مجبور می کند که برای کاهش زمان، موجودی انبار خود را افزایش دهند و تولید و ارسال محصول از آن کشور به سایر نقاط جهان معمولا با تاخیرهای ناخواسته روبه رو می شود، فرایندهای تولیدی اش را به گونه ای طراحی کرده است که به محض ثبت سفارش بیمارستان ها، کار تولید محصولات سفارش داده شده آغاز می شود.

از سوی دیگر، شرکت توانسته با راه اندازی یک پایگاه داده قوی تدارکات بازار حدود ۸۰ درصد از سفارشات را از قبل پیش بینی کند به نحوی که بخش تولید می تواند از ماه ها قبل، برنامه ریزی تولید خود را تا حدود زیادی مشخص کند. در نتیجه این برنامه ریزی های دقیق و تبعیت از رویکرد تولید ناب، شرکت توانسته فضای تولید حدودا ۳۰۰ متر مربعی خود را به یک فضای ۶۰ متر مربعی تبدیل کند و هزینه های تدارکات و انبارداری خود را از ۹۳٫۰۰۰ دلار در ماه به ۶۰۰۰۰ دلار در ماه کاهش دهد. در نتیجه، بهره وری این شرکت حدود ۲۱ درصد افزایش یافته است.

رویکرد تولید ناب باید به دقت اجرا و کنترل شود. به عنوان مثال، بحران های اخیر در تويوتا بر سر کاهش ایمنی خودروهای تولیدی این شرکت، که به فراخوان های بزرگ انجامید و هزینه های زیادی را به شرکت تحميل کرد، تا حدودی ریشه در تبعیت محض از رویکرد تولید ناب دارد به گونه ای که برنامه های تویوتا برای کاهش تنوع قطعات اصلی و استفاده از قطعات یکسان در تولید خودروهای مختلف و همچنین کاهش تعداد تامین کنندگان و قطعه سازان با هدف کاهش هزینه های شرکت، مشکلات جدی ای را در حوزه کنترل کیفیت به وجود آورده است.

هدف های تدارکات بازار

بسیاری از شرکت ها مدعی اند که هدف اصلی سیستم های تدارکات بازار آنها رساندن محصول مناسب، به مکانی مناسب، در زمان مقرر و با کمترین هزینه است. متاسفانه، این هدف، طرح عملی خاصی را عرضه نمی کند، زیرا هیچ سیستمی نمی تواند خدمات مشتریان را حداکثر و هزینه های توزیع را حداقل کند. حداکثر کردن خدمات مشتریان نیازمند موجودی انبار بالا، حمل و نقل سریع و عالی و انبارهای متعدد است در حالی که تمامی این عوامل، ریسک ها و هزینه های شرکت را افزایش می دهند.

از سوی دیگر، هیچ شرکتی نیز نمی تواند با مجبور کردن مدیران تدارکات بازار خود برای کاهش هزینه های عملیاتی، کارایی سیستم تدارکات بازار خود را افزایش دهد، زیرا هزینه های مختلف تدارکات بازار با هم در ارتباطند و بر یکدیگر تاثیر منفی می گذارند؛ به عنوان مثال: مدیر حمل و نقل ممکن است حمل و نقل ریلی را به خاطر هزینه های کمتر، بر حمل و نقل هوایی ترجیح دهد. اما به دلیل این که حمل و نقل ریلی بسیار کند است: سرمایه های شرکت مدت زمان بیشتری بدون استفاده می مانند؛ شرکت دیرتر به درآمدهای خود دست می یابد و حتی ممکن است مشتریان به دلیل تاخیر در ارسال محصول، سفارش خود را پس بگیرند و از شرکت های دیگری که خدمات سریع تری عرضه می کند، خرید کنند. و ممکن است بخش ترابری شرکت با هدف کاهش هزینه های خود، از کانتینرهای ارزان قیمت استفاده کند.

استفاده از کانتینرهای ارزان تر است اما نرخ آسیب پذیری محصولات و نارضایتی مشتریان را افزایش می دهد. مدیر انبارداری شرکت ممکن است از استراتژی حداقل موجودی انبار تبعیت کند. این استراتژی نرخ موجود نبودن محصول قابل فروش، نرخ پس گرفتن سفارش ها، میزان کاغذبازی، پیچیدگی های برنامه ریزی تولید، هزینه ها و پیچیدگی های حمل و نقل محصول را افزایش می دهد.

با در نظر گرفتن این حقایق می توان گفت که مدیران شرکت ها باید بین هدف ها و هزینه های سیستم های تدارکات بازار خود تعادلی نسبی ایجاد کنند و کل سیستم را در نظر بگیرند. نقطه آغازین ایجاد چنین تعادلی مطالعه و بررسی نیازها و خواسته های مشتریان و نحوه عملکرد رقبا است. مشتریان به: تحویل به موقع محصول، توان شرکت در پاسخگویی به نیازهای فوری و ضروری، حمل دقیق و ایمن محصول، پس گرفتن محصولات صدمه دیده و خراب و تحویل سریع محصول جایگزین علاقه دارند.

تولید ناب

نقش مشتریان در تعیین اهداف

شرکت باید میزان اهمیت هر یک از عوامل مد نظر مشتریان را مشخص کند. به عنوان مثال، خریداران دستگاه های تکثیر به سرعت ارائه خدمات تعمیراتی بسیار حساس هستند. با شناخت این عامل، زیراکس به عنوان بزرگترین تولید کننده دستگاه های چاپ، استاندارد سخت گیرانه ای را برای نیروهای فنی خود طراحی کرده است: حضور در محل مشتری در هر جای آمریکا تنها سه ساعت پس از دریافت تقاضای خدمات تعمیراتی اما این نهایت کار نیست؛ زیرا زیراکس برای اجرای این استاندارد، نیروها، قطعات یدکی و شعبه های مورد نیاز برای ارائه خدمات سریع را در نظر گرفته است.

علاوه بر شناخت نیازها و خواسته های مشتریان هدف در تدارکات بازار باید به استانداردهای رقبا نیز همسو باشد. اکثر شرکت ها به دنبال انطباق کامل یا بهتر بودن خدمات خود از خدمات رقبا هستند. اما افزون بر این هدف، شرکت باید افزایش سود را نیز مد نظر قرار دهد. به عبارت دیگر، شرکت در طراحی بسته خدماتی خود باید هزینه های ارائه خدمات تعهدشده را نیز برآورد کند. طبق این اصل، برخی شرکت ها خدمات کمتری را ارائه اما قیمت های پایین تری را از مشتریان شان مطالبه می کنند؛ در صورتی که ممکن است شرکت های دیگر خدمات بیشتر و بهتر و در نتیجه قیمت های بالاتری را تعیین کنند.

در نهایت، تدارکات بازار باید خدماتی را عرضه کند که برای بازار و مشتریان هدف جذاب باشند. به عنوان مثال، استانداردهای خدماتی لندز اند (Lands End) یکی از خرده فروشی های بزرگ پوشاک در آمریکا، عبارتند از: پاسخگویی به تمامی تلفن های مشتریان طی ۲۰ ثانیه و ارسال محصولات خریداری شده ظرف ۲۴ ساعت پس از دریافت سفارش. برخی شرکت ها برای تک تک بخش های خدماتی خود، استانداردهای مجزایی را تعریف می کنند. به عنوان مثال، یکی از تولیدکنندگان لوازم منزل، استانداردهای خدماتی متفاوتی را تعریف کرده است: تحویل حداقل ۹۵٪ سفارش های واسطه های فروش طی حداکثر هفت روز پس از دریافت و ثبت سفارش؛ دقت ۹۹٪ در تحویل سفارش های واسطه های فروش؛ پاسخ گویی به وضعیت سفارش ثبت شده واسطه ها حداکثر سه ساعت پس از دریافت درخواست؛ و حمل و نقل محصولات با حداکثر نرخ آسیب ۱٪. بدون شک، یکی از موفق ترین شرکت ها در زمینه تدارکات بازار، وال مارت است.

فرمول محاسبه هزینه های تدارکات بازار

با در نظر گرفتن هدف سیستم های تدارکات بازار شرکت باید سیستم خود را به گونه ای طراحی کند که با کمترین هزینه به این هدف ها دست یابد. هزینه هر سیستم تدارکات بازار از رابطه زیر قابل محاسبه است:

M = T+FW + VW +S

در این رابطه:

M= هزینه کل سیستم تدارکات بازار

T= هزینه کل سیستم حمل و نقل

FW= کل هزینه ثابت انبارداری

VW= کل هزینه های متغیر انبارداری

S= کل هزینه های از دست دادن فروش به دلیل تاخیر در ارسال محصول سفارش داده شده

طبق این رابطه، شرکت باید سیستمی را انتخاب کند که حداقل هزینه را به شرکت تحمیل کند. اگر تخمین S کار سختی باشد، شرکت ها معمولا سعی می کنند که T+ FW + VW را به حداقل ممکن برسانند.

تصمیم گیری درباره سیستم تدارکات بازار

شرکت ها باید درباره سیستم تدارکات بازار خود چهار تصمیم مهم را اتخاذ کنند:

  1. چگونگی مدیریت سفارش ها (پردازش سفارشات)
  2. محل نگهداری محصولات (انبارداری)
  3. مقدار محصولات موجود در انبار (موجودی انبار)
  4. چگونگی حمل محصولات (حمل و نقل).
پردازش سفارشات

بیشتر شرکت ها در امر تدارکات بازار سعی می کنند که چرخه سفارش تا تحویل و دریافت وجه محصول را کوتاه کنند. این چرخه از مراحل مختلفی تشکیل شده است: انتقال سفارش ها از فروشنده به شرکت، ثبت سفارش های دریافتی در سیستم و کنترل اعتبار مشتری، برنامه ریزی انبار و تولید، حمل سفارش و صدور صورتحساب و دریافت هزینه محصول این چرخه هر چقدر طولانی تر باشد، رضایت مشتریان و سود شرکت کاهش می یابد. به عنوان مثال، جنرال الکتریک از یک سیستم اطلاعات بازاریابی بسیار قوی استفاده می کند. در این سیستم اطلاعاتی، همزمان با ثبت سفارش، اعتبار مشتری کنترل می شود و محل انبار و زمان و چگونگی حمل محصول مشخص می شود. افزون بر این، سیستم پردازش سفارش های جنرال الکتریک به گونه ای طراحی شده است که به طور همزمان و از طریق رایانه، سند حمل محصول، صورتحساب مشتری، سند حسابداری، سند انبار و پیامی برای مشتری و فروشنده مبنی بر ارسال محصول صادر می شوند.

انبارداری

به دلیل عدم تطابق کامل چرخه مصرف با چرخه تولید، هر شرکتی مجبور است محصولات تولید شده را تا زمان فروش در انبارهای مشخصی ذخیره کند. به عبارت دیگر انبار کردن محصولات ساخته شده، تفاوت بین میزان تولید و میزان تقاضای بازار را جبران می کند. از این رو، شرکت ها باید درباره تعداد انبارهای مورد نیازشان تصمیم گیری کنند. امروزه، شرکت ها به گونه ای سیستم های تولید و انبار خود را برنامه ریزی می کنند که به انبارهای کمتری نیاز داشته باشند.

درباره اندازه گیری تقاضای بازار بیشتر بدانید.

به طور مثال، در سال های اخیر، تعداد انبار شرکت های مواد غذایی از حدود ۱۰ تا ۱۵ انبار به حدود ۵ تا ۷ انبار و تعداد انبارهای شرکت های دارویی از حدود ۹۰ انبار به ۴۵ انبار کاهش یافته است. از سوی دیگر، برخی شرکت ها در امر تدارکات بازار بر این باورند که افزایش تعداد انبارها به معنای افزایش سرعت تحویل محصول به مشتری است، اما تعدادی از شرکت ها نیز مخالف این نظر هستند و معتقدند که افزایش تعداد انبارها، هزینه های انبارداری و موجودی کالای شرکت را افزایش می دهد. برای کاهش هزینه های انبارداری و سرمایه در گردش موجودی انبارها، بیشتر شرکت ها به این نتیجه رسیده اند که بهتر است به جای چند انبار، از یک انبار مرکزی استفاده کنند و در عوض، سرعت سیستم حمل و نقل خود را افزایش دهند تا محصول سریع تر به دست مشتری برسد.

موجودی انبار

میزان موجودی انبار یکی از هزینه های اصلی شرکت ها را تشکیل می دهد. با این وجود، مدیران شرکت در امر تدارکات بازار باید مراقب سطح موجودی انبار خود باشند تا در زمان های لازم برای ذخیره سازی فوری محصولات جدید اقدام کنند. اما برخی بازاریاب ها معتقدند که این روش، روش اقتصادی و مقرون به صرفه ای نیست زیرا هزینه های موجودی انبار با نرخی تصاعدی رشد می کند. بنابراین مدیران شرکت باید با تجزیه و تحلیل میزان فروش و سود حاصل از افزایش موجودی انبار، سطح بهینه موجودی انبار شرکت را تعیین کنند.

تصمیم گیری درباره موجودی انبار نیازمند تصمیم گیری درباره زمان و میزان سفارش محصولات جدید است. با کاهش موجودی انبار و رسیدن سطح آن به میزان مشخص، مدیران شرکت باید محصولات جدید را سفارش دهند. در ادبیات بازاریابی، سطحی از موجودی انبار که در آن سطح، شرکت محصولات جدیدی را سفارش می دهد، نقطه سفارش می نامند. به عنوان مثال، نقطه سفارش ۲۰ دستگاه تلویزیون به این معنا است که هر گاه موجودی انبار به ۲۰ دستگاه رسید، سفارش جدید ارسال می شود. نقطه سفارش باید به گونه ای محاسبه و تعیین شود که بین ضررهای ناشی از نبود محصول و هزینه های ناشی از سفارش اضافی محصول، نوعی تعادل نسبی برقرار شود. تصمیم دیگری که مدیران باید اتخاذ کنند، میزان سفارش محصولات جدید است. هر چه میزان سفارش بیشتر باشد، تعداد سفارش ها کمتر می شود. میزان سفارش محصول باید به گونه ای محاسبه شود که بین هزینه های ثبت و پردازش سفارش و هزینه های انبارداری محصولات سفارش داده شده نوعی تعادل نسبی برقرار شود.

حمل و نقل

سیستم حمل و نقل بر استراتژی قیمت گذاری، تحویل به موقع محصول و کیفیت محصول در زمان تحویل به مشتری تاثیر گذار است. تمامی این عوامل نیز به نوبه خود بر رضایت مشتری از شرکت اثر می گذارند.

تدارکات بازار در ارسال محصول برای انبارها، واسطه ها و مشتریان خود می توانند از پنج الگوی اصلی حمل و نقل استفاده کنند: راه آهن، حمل و نقل هوایی، حمل و نقل زمینی، حمل و نقل از طریق آب و حمل و نقل از طریق خطوط لوله. شرکت ها برای انتخاب یک روش از میان این پنج روش، معیارهای مختلفی را در نظر می گیرند: سرعت، دفعات استفاده، قابلیت اطمینان، توانایی ها، در دسترس بودن، قابلیت ردیابی و هزینه. از نظر سرعت، حمل و نقل هوایی، راه آهن و حمل و نقل زمینی سریع ترین روش های حمل و نقل هستند. اما در صورتی که هدف شرکت کمترین هزینه حمل و نقل باشد، می تواند یا حمل و نقل از طریق آب یا حمل و نقل از طریق خطوط لوله را انتخاب کند.

شرکت ها همچنین می توانند از میان شرکت های حمل و نقل خصوصی، مقاطعه کاری یا عمومی یکی را انتخاب کنند. اگر شرکتی خودش کامیون ها یا هواپیماهای مورد نیاز سیستم حمل و نقلش را تامین کند، از سیستم حمل و نقل خصوصی استفاده کرده است. شرکت های حمل و نقل مقاطعه کار، شرکت هایی هستند که بر اساس قراردادهای مشخصی، خدمات حمل و نقل را به سایر شرکتها ارائه می کنند. شرکت های حمل و نقل عمومی، شرکت هایی هستند که بین مقصدهای مختلف طبق زمان بندی مشخصی حرکت و به تمامی مشتریان خود خدماتی با قیمت های مشابه عرضه می کنند.

برخی از شرکت ها برای کاهش هزینه های تحویل بار در مقاصد مختلف، محصولات را در بسته های آماده برای چیدن در قفسه های فروشگاهی» بسته بندی می کنند. در این روش، دیگر لازم نیست که ابتدا محصولات را از بسته های بزرگ خارج کرد و سپس آنها را در قفسه ها چید. به عنوان مثال، پروکتر اند گمبل برای حمل و نقل محصولات پر فروش و کم فروش، محصولات حجیم و محصولات کوچک به بهترین و اقتصادی ترین روش ممکن در اروپا، از «بسته های آماده برای چیدن در قفسه های فروشگاهی» استفاده می کند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *