قیمت گذاری چند محصول

قیمت گذاری چند محصول

در این مقاله قیمت گذاری چند محصول را مورد بررسی قرار میدهیم. روش کار قیمت گذاری هر محصول باید غالبأ تغییر کند اگر این محصول فقط یکی از چند محصولی است که شرکت به بازار عرضه می کند. در این مورد شرکت در پی مجموعه ای از قیمت های مختلف است که سود ترکیب کالاها را به حداکثر ممکن افزایش دهد. تعیین چنین مجموعه ای از قیمت ها دشوار است، زیرا هر محصول دارای قیمت تمام شده ویژه و سطح تقاضای بازار خاصی است. علاوه بر این، نوع رقابتی که هر کالا با آن مواجه است با کالای دیگر فرق می کند. ما در این جا به توضیح پنج وضعیت قیمت گذاری چند محصول می پردازیم.

قیمت گذاری خط محصول

در قیمت گذاری چند محصول شرکت ها معمولا به جای یک خط محصول، دارای چندین کالا با خطوط تولیدی مختلف هستند. مثلا شرکت اسناپر(Snapper) چندین مدل چمن زن تولید می کند. چمن زن های تولیدی این شرکت شامل مدل های ساده ای به قیمت ۹۵ / ۲۵۹ ، ۹۵ / ۲۹۹ ، ۹۵ / ۳۹۹ دلار است که باید آنها را راه برد و مدل های پیشرفته ای به قیمت ۱۰۰۰ دلار و بیشتر است که برای کار باید سوار آنها شد. مدل های تولیدی شرکت هر یک نسبت به قبلی دارای مزایای بیشتری است. برای قیمت گذاری خط محصول، مدیریت باید برای قیمت گذاری چند محصول چمن زنی مختلف قیمت های مختلفی را در نظر بگیرد.

این تفاوت قیمت با در نظر گرفتن اختلاف بین قیمت تمام شده، ارزیابی مشتریان از ویژگی های مختلف هر یک از مدل ها و قیمت های رقبا تعیین می شود. اگر تفاوت قیمت بین دو مدل متوالی چمن زن اندک باشد، خریداران معمولا مدل پیشرفته تر را می خرند. اگر اختلاف بین قیمت تمام شده این دو مدل کمتر از اختلاف بین قیمت فروش آنها باشد، شرکت به سود بیشتری دست خواهد یافت و اگر تفاوت قیمت فروش بین دو مدل بسیار زیاد باشد، مشتریان عموما مدل معمولی را خواهندخرید.

در بسیاری از صنایع، فروشندگان برای قیمت گذاری چند محصول از قیمت هایی استفاده می کنند که به خوبی جا افتاده باشند. به همین دلیل فروشگاه های پوشاک مردانه برای هر دست کت و شلوار مردانه دارای سه قیمت مختلف ۱۸۵، ۲۸۵، و ۳۸۵ دلارند. مشتری احتمالا این سه قیمت فروش مختلف را خود به سه سطح کیفیت خوب، بسیار خوب و عالی کت و شلوارها مرتبط خواهد ساخت. حتی اگر قیمت های مذکور همگی اندکی افزایش یابند، باز هم مردان معمولا کت و شلواری را می خرند که با قیمت ترجیحی هماهنگ باشد. این وظیفه فروشنده است که از نظر کیفیت بین این کت و شلوارها آنچنان تفاوت ذهنی ایجاد کند که این اختلاف قیمت را موجه سازد.

قیمت گذاری کالاهای اساسی

قیمت گذاری چند محصول بصورت اختیاری

بسیاری از شرکت ها برای قیمت گذاری چند محصول از روش انتخابی استفاده می کنند. در این روش، قیمت گذاری محصول تابع اقلام و لوازم اضافی همراه کالای اصلی است. مشتری در انتخاب این اقلام و لوازم اضافی، اختیار و آزادی عمل کامل دارد. مثلا خریدار یک اتومبیل هنگام خرید می تواند تجهیزات اضافی نظیر شیشه برقی، مه شکن و غیره را درخواست کند. البته تعیین قیمت این تجهیزات اضافی کار چندان آسانی نیست. شرکت های خودروسازی همواره با این مشکل روبرو هستند که کدام یک از این تجهیزات را جزیی از کالای اصلی و کدام را اختیاری اعلام کنند.

سیاست قیمت گذاری معمولی شرکت جنرال موتورز(General Motors) بر این منوال است که برای جلب مشتریان به داخل نمایشگاه ها ابتدا به تبلیغ مدلی ساده و فاقد هرگونه تجهیزاتی به مبلغ ۹۰۰۰ دلار می پردازد و سپس قسمت اعظم فضای نمایشگاه را به مدل هایی با تجهیزات اضافی و در حد قیمت ۱۱ تا ۱۲ هزار دلار اختصاص می دهد. اتومبیلی با قیمت ۹۰۰۰ دلار آنقدر ساده است که تقریبا مورد پسند هیچ یک از بازدیدکنندگان قرار نمی گیرد. این شرکت هنگامی که اتومبیل جدید خود را در سال ۱۹۸۰ به بازار عرضه کرد، به تقلید از تولیدکنندگان ژاپنی بعضی از اقلام مفیدی را که فروش آنها قبلا به صورت اختیاری انجام می گرفت، ضمیمه اتومبیل و قیمت آن کرد. بدین سان قیمت اعلام شده، قیمت یک دستگاه اتومبیل کاملا مجهز بود.

قیمت گذاری چند محصول بصورت اجباری

بعضی از شرکت ها کالاهایی را تولید می کنند که باید لزوما همراه با کالای اصلی مورد استفاده قرار گیرد. این شرکت ها از قیمت گذاری چند محصول به روش اجباری استفاده می کنند. برای مثال، کالاهایی نظیر تیغ صورت تراشی، فیلم عکاسی و نرم افزار کامپیوتر از جمله کالاهای اجباری اند. کالاهای اصلی این کالاها خودتراش، دوربین عکاسی و کامپیوترند. تولیدکنندگان کالاهای اصلی اغلب بر روی محصولات اصلی، قیمت نسبتا پایینی می گذارند، اما سود در این روش قیمت گذاری چند محصول از طریق قیمت گذاری کالاهای همراه به دست می آید. از این رو است که قیمت فروش دوربین عکاسی ساخت پولاروید (Polaroid) نسبتا پایین است. این شرکت کمبود درآمد خود را از طریق فروش فیلم عکاسی جبران می کند. تولیدکنندگان دوربین عکاسی که فیلم تولید نمی کنند، مجبورند قیمت فروش دوربین های خود را آنقدر افزایش دهند تا بتوانند سودی مشابه سود پولاروید به دست آورند.

درباره روش های قیمت گذاری محصول و قیمت گذاری محصول جدید بیشتر بدانید.

در بخش خدمات، به این خط مشی، قیمت گذاری دوبخشی گویند. در این شیوه، قیمت خدمات به دو بخش بهای ثابت به اضافه نرخ مصرفی متغیر تقسیم می شود. مثلا نحوه محاسبه هزینه شرکت مخابرات بدین ترتیب است که این شرکت ماهیانه از مشتریان مبلغی ثابت دریافت می کند به اضافه مبلغی بر اساس تعداد مکالمات انجام شده. البته این شرکت، فقط هزینه آن تعداد مکالماتی را به حساب مشتریان می گذارد که اضافه بر حداقل مجاز مجانی باشد.

هنگام ورود به پارک ها نیز باید مبلغی به عنوان ورودیه پرداخت و نیز غذا و سرگرمی های بین راهی اضافه بر حداقل مجانی، قیمت خاص خود را دارند. مؤسسه عرضه کننده خدمت نیز مجبور است در مورد قیمت خدمت اصلی و قیمتی که بسته به میزان مصرف تغییر می کند، تصمیم بگیرد. باید توجه داشت که برای ترغیب استفاده از خدمت، قیمت ثابت باید در سطح پایینی باشد. این امر منجر به افزایش سود ناشی از مصرف خواهد شد.

نحوه قیمت گذاری چنده کالا

قیمت گذاری چند محصول فرعی

تولید فرآورده های گوشتی، نفتی، شیمیایی و سایر کالاها معمولا با ضایعات و سایر محصولات فرعی همراه است. اگر این اقلام فرعی و یا ضایعات فاقد هر گونه ارزشی باشند و نابود کردن آنها مستلزم هزینه باشد، این امر بر قیمت گذاری کالای اصلی تأثیر می گذارد. در قیمت گذاری چند محصول فرعی غالبا تولیدکننده در پی یافتن بازاری است که به نحوی از دست این اقلام رهایی یابد و قیمت فروش مورد قبول نیز هر قیمتی است که بیش از هزینه نگهداری و حمل آن باشد. وجوه دریافتی بابت فروش محصولات فرعی، باعث کاهش قیمت فروش کالای اصلی می شود.

قیمت گذاری سرهم

فروشندگان غالبا چند قلم از کالاهای خود را با هم عرضه می کنند و البته با قیمتی که کمتر از مجموع تک تک آنها است. این روش، قیمت گذاری سرهم نام دارد. همچون سینماها و تیم های ورزشی که مبادرت به فروش بلیط های فصلی می کنند. در قیمت گذاری چند محصول قیمت بلیط فصلی پایین تر از جمع قیمت تک تک بلیط ها است. قیمت فروش اتاق در هتل ها نیز شامل قیمت اتاق، غذا و سرگرمی است. شرکت های خودروسازی نیز با اختیاری کردن انتخاب بعضی از اقلام و لوازم اضافی اتومبیل، عملا به فروش سرهم مبادرت می ورزند. قیمت گذاری سرهم، موجب افزایش حجم فروش کالاهایی می شود که احتمالا در شرایط معمول، امکان فروش آنها وجود نخواهد داشت. البته باید توجه داشت که در قیمت گذاری چند محصول روش قیمت سرهم باید در حدی تعیین شود که مصرف کنندگان به خرید کالاها رغبت نشان دهند.

MULTIPLE-PRODUCT PRICING in Managerial Economics

Multiproduct Pricing and Product Line Decisions with Status

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *