بسته بندی محصول

بسته بندی محصول | شرایط بسته بندی محصولات

در این مقاله قصد داریم بسته بندی محصول یا محصولات را بطور کامل مورد بررسی قرار دهیم. همچنین در مورد برچسب زدن محصول و ضمانت نامه نیز مواردی را بیان خواهیم کرد.

بیشتر کالاهای فیزیکی با بسته بندی محصول و برچسب زدن به بازار عرضه می شوند. بسته بندی بعضی محصولات مثل نوشابه های کوکاکولا در تمام دنیا بسیار مشهور هستند. بسیاری از بازاریاب ها معتقدند که بسته بندی محصول عضو پنجم آمیخته بازاریابی شرکت محسوب می شود و اهمیت آن به میزان اهمیت قیمت، محصول، توزيع و ترویج است. اما برخی از بازاریاب ها نیز معتقدند که بسته بندی محصول جزئی از استراتژی محصول است. علاوه بر بسته بندی و برچسب زدن، ضمانت نامه ها نیز جزئی از استراتژی های محصول محسوب می شوند.

بسته بندی محصول چیست؟

از نظر بازاریاب ها، بسته بندی محصول عبارت است از تمامی فعالیت های لازم برای طراحی و تولید ظرف و محفظه ای برای محصول. بسته بندی یک محصول از سه سطح تشکیل می شود، به عنوان مثال: بسته بندی عطرهای کول واتر (Cool Water) از سه جز تشکیل می شود:

  1. بطری شیشه ای (بسته بندی اولیه)
  2. جعبه مقوایی (بسته بندی ثانویه)
  3. جعبه بزرگ برای حمل و نقل ۱۲ بطری شش تای (بسته بندی مخصوص حمل و نقل)

بازاریاب ها بر این عقیده اند که بسته بندی محصول اگر خوب باشد علاوه بر افزایش فروش، ارزش نام تجاری را نیز افزایش می دهد. بسته بندی نخستین جزئی از محصول است که مشتری با آن مواجه می شود. از این رو، بسته بندی محصول می تواند مشتری را جذب یا دفع کند. علاوه بر این، بسته بندی محصول بر تجربه مصرف مشتریان نیز اثر گذار است. از سوی دیگر، بسته بندی های جذابی مثل بسته بندی واکس های کیوی (KIWI) به بحش مهمی از ارزش ویژه این نام های تجاری تبدیل شده اند.

بسته بندی محصولات

عوامل افزایس اهمیت بسته بندی محصول چیست؟

امروزه، عوامل مختلفی اهمیت بسته بندی محصول را افزایش داده اند که عبارتنداز:

خودخدمتی: امروزه، بیشتر محصولات به ویژه محصولات مصرفی، در فروشگاه هایی به فروش می رسد که به صورت خود خدمتی ( Self – service ) اداره می شوند. به عنوان مثال، یک خرده فروش متوسط در امریکا بیش از ۰۰۰ ،۱۵ نوع محصول را به مشتریان عرضه می کند. تحقیقات نشان می دهند مشتری ای که وارد چنین فروشگاهی می شود در هر دقیقه از رو به روی حدود ۳۰۰ محصول عبور می کند. اگر فرض کنیم که مشتری ۵۰ تا ۷۰ درصد مایحتاج خود را از این فروشگاه می خرد، به این نتیجه می رسیم که بسته بندی محصول باید به عنوان یک فروشنده عمل کند. به عبارت دیگر، بسته بندی باید نظر مشتری را به خود جلب کند، ویژگی های محصول را برای مشتری توضیح دهد، اعتماد مشتری را جلب و مشتری را به خریدن محصول ترغیب کند.

افزایش ثروت مشتریان: افزایش ثروت و درآمد مشتریان به این معنا است که مشتریان امروزی توان خرید محصولات لوکس و با بسته بندی های جذاب و زیبا را دارند.

تصویر ذهنی نام تجاری و شرکت: بسته بندی محصول مناسب، امکان شناخت سریع شرکت و نام های تجاری آن را فراهم می کند. در یک فروشگاه، این بسته بندی محصول است که نقش تابلوی راهنما را بازی می کند و مشتری را به سمت نام تجاری سوق می دهد. به عنوان مثال، بسته های سبز رنگ و درخشان شامپوهای گارنیر فراکتیس (Garnier Fructis)، در قفسه های محصولات مراقبت از پوست و مو، کاملا خودنمایی می کنند.

درباره بازاریابی بیشتر بدانید.

فرصت های نوآوری: بسته بندی محصول خلاقانه مزایای فراوانی را برای مشتری و شرکت به همراه دارند. به عنوان مثال، شرکت های زیادی در تولید بسته بندی محصول خود از مواد اولیه طبیعی و قابل بازیافت استفاده می کنند. برخی از شرکت ها نیز در طراحی بسته بندی هایشان، خلاقیت به خرج می دهند. به عنوان مثال، قوطی های منحصر به فرد و وارونه سس های کچاپ هاینز (Heinz)، فروش این نام تجاری را به شدت افزایش داده اند.

طراحی بسته بندی محصول باید بیانگر چه اهدافی باشد؟

از نظر مشتریان و شرکت ها، بسته بندی محصول باید به گونه ای طراحی شود که بیانگر هدف های مهم زیر باشد.

  1. شناسایی نام تجاری
  2. ارائه اطلاعات مختلف به مشتری
  3. تسهیل جا به جایی و محافظت از محصول
  4. تسهیل ذخیره سازی محصول در منزل
  5. تسهیل مصرف محصول

بازاریاب ها برای رسیدن به اهداف بازاریابی و نام سازی و جلب رضایت مشتریان، باید درباره جنبه های زیبایی شناختی و عملکردی بسته بندی تصمیم گیری کنند. جنبه زیبایی شناختی موارد متعددی را شامل می شود اندازه، شکل، مواد سازنده، رنگ، کلمات و تصاویر بسته بندی، بازاریاب ها در طراحی جنبه های زیبایی شناختی بسته بندی از علوم روان شناسی کمک می گیرند.

جنبه های عملکردی بسته بندی محصول بر کارایی آن اثر می گذارند. به عنوان مثال، امروزه شرکت های مواد غذایی از بسته بندی های قابل بازیافت با قابلیت نگهداری طولانی مدت استفاده می کنند. بازاریاب ها معتقدند که اجرای بسته بندی محصول باید با سایر استراتژی ها و برنامه بازاریابی شرکت، مثل قیمت گذاری و تبلیغات همخوانی داشته باشند.

درباره نحوه برنامه ریزی بازاریابی بیشتر بدانید.

برنامه های به روز کردن یا طراحی مجدد بسته بندی محصول معمولا برای به روز و قابل استفاده تر کردن محصول به کار برده می شوند. با این که تغییر بسته بندی محصول معمولا بر فروش محصول تاثیر مثبت می گذارد اما گاهی اوقات، این تاثیر یک تاثیر منفی است.

رنگ بسته بندی محصول

رنگ، عامل بسیار مهمی در بسته بندی محصول است زیرا هر رنگی، در هر فرهنگ و حتی خرده بازاری، معنای متفاوتی می دهد. در ادامه اثر رنگ های مختلف بر بسته بندی محصول و نطرات برخی از متخصصین بسته بندی نسبت به رنگ های اصلی را به صورت خلاصه بیان می کنیم.

  • رنگ قرمز: رنگ بسیار سر زنده ای است که نشانه انرژی، علاقه و حتی خطر است. رنگ قرمز برای محصولات با نام های تجاری سر زنده و فعال، محصولات با نام های تجاری مرتبط با سرعت با قدرت و محصولات و نام های تجاری پیشرو و برتر، بسیار مناسب است.
  • رنگ نارنجی: معمولا نشان دهنده ماجراجویی و سرگرمی است. رنگ نارنجی، مثل رنگ قرمز، توجه بیننده را به خود جلب می کند و رغبت و اشتهای وی را بر می انگیرد اما به اندازه رنگ قرمر، خشن نیست. رنگ نارنجی معمولا برای اعلام تخفیف ها و کاهش قیمت ها به کار برده می شود. امروزه و به لطف صنعت مد، این رنگ به رنگ جوانی و شیک بودن تبدیل شده است.
  • رنگ زرد: معادل سرزندگي و گرمي خورشید است به دلیل طراوت نهفته در آن، رنگ زرد حس خوشی را تحریک و فعالیت های مغزی را تسهیل می کند به همین دلیل، این رنگ برای القاء حس دانایی و هوش بکار برده می شود. رنگ زرد برای محصولات و نام های تجاری مرتبط با ورزش یا فعالیت های اجتماعی یا برای جلب توجه مشتریان بسیار مناسب است.
  • رنگ سبز: معادل پاکیزگی، تازگی، نو شدن و البته، سازگاری با محیط زیست است. اما متخصصان بسته بندی هشدار می دهند که این رنگ، در بسته بندی های مختلفی به کار رفته و معنای اصیل آن کمرنگ شده است. از آنجایی که این رنگ در طبیعت بسیار مشاهده می شود به مظهر سلامتی تبدیل شده است. این رنگ برای محصولات ارگانیک یا باز یافت شده با نام های تجاری مرتبط با سلامتی و تندرستی، بسیار مناسب است.
  • رنگ آبی: یکی دیگر از رنگ های غالب در طبیعت است. آبی مساوی است با امنیت، کار آمدی، بهره وری و روشنفکری آبی به رنگ محبوبی در شرکت های مختلف، به ویژه در شرکت های با فناوری بالا تبدیل شده است. آبی همچین مترداف است با پاکیزگی، آزادی و آرامش، بنابر این، این رنگ برای محصولات و نام های تجاری مرتبط با پاکیزگی (مثل محصولات بهداشتی آرایشی)، سلامتی (مثل آب های معدنی) و آرامش (مثل تفرجگاه های بکر و طبیعی) بسیار مناسب است.
  • رنگ ارغوانی: برای قرن ها، مترادف نجابت و ثروت بود و امروزه نیز همین معانی را می دهد. ارغوانی، یکی از بهترین رنگ ها برای محصولات و نام های تجاری لوکس با شرکت هایی که می خواهند قدمت و قدرت خود را به مخاطبان القاء کنند، می باشد. این رنگ محبوب زنان در سن های مختلف است.
  • رنگ صورتی: از دیرباز، به عنوان رنگ بچه گانه و دخترانه شناخته می شود و با ویژگی هایی مثل تزئینی بودن و ملایمت، ارتباط دارد. ویژگی های اصلی این رنگ عبارتند از لطافت، آرامش و آسودگی خیال. این رنگ برای محصولات آرایشی بهداشتی و همچنیں محصولات مرتبط با کودکان، بسیار مناسب است. صورتی با شیرینی نیز ارتباط دارد و بنابراین برای مواد غذایی که در آنها مواد شیرین کننده به کار می رود نیز مناسب است.
  • رنگ قهوه ای: رنگ بسیار قوی و خاکی ای که بیانگر صداقت و اعتماد است. قهوه ای معمولا به عنوان رنگ محبوب مردان، شناخته می شود قهوه ای تیره معمولا بیانگر ثروت و نیرومندی است. سایر انواع قهوه ای به عنوان رنگ های زمینه ای به کار برده می شوند. به عبارت دیگر، این رنگ در ترکیب با رنگ های دیگر، بهتر به چشم می آید.
  • رنگ مشکی: بیانگر قدمت و قدرت است. رنگ مشکی در اکثر طراحی ها، یا به عنوان رنگ زمینه ای یا به عنوان رنگ نوشته ها به کار برده می شود. مشکی معمولا مترادف است با ثروت، قدرت، پیچیدگی و اقتدار به همین دلیل، این رنگ در محصولات و نام های تجاری مختلفی، از خودرو و وسایل الکترونیکی گرفته تا هتل های بسیار شیک و خدمات مالی، به کاربرده می شود.
  • رنگ سفید: رنگ ابر های زیبا و برف تازه و بیانگر خلوص و پاکیزگی است. سفید معمولا به عنوان رنگ زمینه ای و برای شفاف شدن طرح، به کار برده می شود. رنگ سفید خالی معمولا برای غذاها و محصولات آرایشی ارگانیک به کار برده می شود. سفید گاهی اوقات برای بیان خلاقیت و مدرن بودن نیز به کار برده می شود.

آزمایش بسته بندی محصول

بعد از طراحی بسته بندی محصول شرکت باید بسته بندی طراحی شده را آزمایش کند.

آزمون های مهندسی: برای آزمایش بسته بندی محصول در شرایط مختلف به کار برده می شوند.

آزمون های بصری: در سنجش هماهنگی میان کلمات و تصاویر کاربرد دارند.

آزمون های واسطه های فروش: برای سنجش عکس العمل فروشندگان نسبت به بسته بندی محصول و تعیین میزان جذابیت و راحتی آن از نظر واسطه های فروش به کار برده می شوند.

آزمون های مشتریان نیز در سنجش عکس العمل مشتریان در مواجه با بسته بندی محصول کاربرد دارند.

نحوه بسته بندی انواع محصولاتامروزه، بازاریاب ها با استفاده از ابزارهای الکترونیکی پیشرفته مثل دوربین های مخفی، عکس العمل مشتریان در مواجه با بسته بندی های مختلف را می سحند. با این که شرکت ها وقت و پول زیادی را به طراحی جذاب بسته بندی محصول اختصاص می دهند اما یکی از دغدغه های اصلی بازاریاب ها در طراحی آن سازگاری مواد به کار رفته در بسته بندی محصول با محیط زیست است. خوشبختانه ، بسیاری از شرکت ها با مصرف میلیون ها دلار بودجه و ماه ها وقت، نوع بسته بندی های خود را تغییر داده اند تا بتوانند مواد بکار رفته در بسته بندی محصول را با محیط زیست سازگار کنند و نگرانی ها درباره ایمنی آنها را کاهش دهند.

به عبارت دیگر، بسیاری از شرکت ها، امروزه، به شرکت های سبز تبدیل شده و راه های جدیدتری برای انطباق بیشتر بسته بندی هایشان با محیط زیست یافته اند. به عنوان مثال، اسنک های سان چیپس (یکی از نام های تجاری متعلق به شرکت فریتو-لی Frito-Lay) حدودا ٪۳۰ کمتر از سایر اسنک ها چربی دارد و به عنوان (اسنکی سالم برای شما) موضع یابی شده است. سان چیپس برای تقویت موضع خود در بازار، بسته بندی هایش را هم تغییر داده و از مواد اولیه ای که قابلیت تبدیل به کود شیمیایی را دارند، استفاده می کند. اما میزان استفاده از این مواد اولیه به قدری زیاد بود که بسیاری از مشتریان از بسته بندی های جدید ناراضی بودند و ادعا می کردند این بسته بندی های جدید خیلی سر و صدا تولید می کنند و خیلی خشک هستند. به همین دلیل، شرکت تصمیم گرفت باز هم بسته بندی محصول را تغییر داد.

برچسب زدن

بر چسب ممکن است یک نوشته ساده یا یک طرح و تصویر دقیق و حساب شده باشد. برچسب ممکن است تنها حاوی نام تجاری شرکت یا حاوی اطلاعات بیشتری باشد. افزون بر این، فروشنده ممکن است بر چسب ساده را ترجیح دهد ولی قانون وی را مجبور کند که از برچسبی حاوی اطلاعات بیشتر استفاده کند.

برچسب ها چند وظیفه را بر عهده دارند:

  1. برچسب ها، نام تجاری و تنوع محصول را مشخص می کنند.
  2. برچسب ها، درجه کیفی محصول را تعیین می کنند. به عنوان مثال بسیاری از مواد غذایی با درجه بندی کیفی بسیار عالی، خوب و متوسط به بازار عرضه می شوند.
  3. برچسب ها، ویژگی های مختلف محصول مانند شرکت سازنده، کشور سازنده، تاریخ تولید، ترکیبات و مواد اولیه، نحوه استفاده و تاریخ انقضا را بیان می کنند.
  4. برچسب ها، با به کاربردن تصاویر و جملات زیبا و جذاب، نظر بیننده را جلب می کنند.

از دیرباز ، شرکت ها در طراحی برچسب ها و بسته بندی محصولات با محدودیت ها و نگرانی های قانونی متعددی مواجه بوده اند. در سال ۱۹۱۴، وزارت بازرگانی آمریکا طی قانونی به تمامی شرکت های آمریکایی اعلام کرد که ارائه اطلاعات غلط، گمراه کننده و فریبنده از طریق برچسب ها و بسته بندی محصول به مثابه رقابت ناعادلانه تلقی می شود. قانون بسته بندی و برچسب های عادلانه در سال ۱۹۶۷ در کنگره آمریکا به تصویب رسید. طبق این قانون، ممنوعیت ها و محدودیت های طراحی بسته بندی ها و برچسب ها به شرکت ها اعلام شد.

اداره مرکزی دارو و غذای آمریکا هم تولید کنندگان غذاهای فرآوری شده را ملزم کرده است که روی تمامی محصولاتشان، برچسب اطلاعات تغذیه ای را بچسبانید. این برچسب باید مقدار پروتئین، چربی، کربوهیدرات ها و کالری و همچنین میزان ویتامین ها و مواد معدنی موجود در محصول را به صورت درصدی از نیاز روزانه و مجاز بدن، به مصرف کننده اعلام کند اداره مرکزی دارو و غذای آمریکا همچنین با تولید کنندگانی که با نصب برچسب هایی با عناوینی مانند کم کالری، با فیبر بالا یا کم چرب، مشتریان شان را گمراه کنند، برخورد قانونی می کند.

ضمانت نامه ها

طبق قانون، تمامی فروشندگان باید به انتظارات قانونی  واهمنی توانند با توجه به شرایط ضمانت نامه، محصول را به شرکت عودت دهند یا از شرکت بخواهند که آن را تعمیر کند. از نظر قانونی نیز تمامی ضمانت نامه ها لازم الاجرا هستند و هیچ شرکتی نمی تواند از اجرای ضمانت نامه شانه خالی کند.

ضمانت نامه های بدون قید و شرط، گاهی اوقات منافع بسیاری را برای تولید کننده یا خرده فروش خلق می کنند. تحلیل گران صنعت خرده فروشی لوازم الکترونیکی آمریکا پیش بینی کرده اند که ارائه ضمانت نامه های بدون قید و شرط توسط خرده فروشی های زنجیره ای بست بای (Best Buy) و سیرکوئیت سیتی (circuitcity)، باعث رشد به ترتیب یک سومی و صد در صدی فروش این دو خرده فروشی زنجیره ای در سال ۲۰۰۵ شده است.

شرکت ها به طور کلی از دو نوع ضمانت نامه عمومی و خاص استفاده می کنند. ضمانت نامه عمومی، ضمانت نام های است که هیچ گونه شرط یا شرایطی را بیان نمی کند. به عنوان مثال، پروکتر اند گمبل در ضمانت نامه های خود تعهد می کند که اگر به هر دلیلی محصول ما شما را راضی نکرد، آن را به ما پس بدهید و در مقابل محصول دیگر یا پول خود را دریافت کنید. در مقابل، ضمانت نامه خاص، دارای شرایط خاص و ویژه ای است.

ارائه ضمانت نامه به مشتری، ریسک های ادراکی وی را کاهش می دهد. به عبارت دیگر، ضمانت نامه به مشتری اطمینان می دهد که محصول از کیفیت مناسبی برخوردار است و شرکت و خدمات آن قابل اطمینان هستد. ارائه ضمانت نامه در شرایطی که نام تجاری شرکت چندان شناخته شده نیست یا کیفیت محصولات و خدمات شرکت از کیفیت محصولات و خدمات رقبا پایین تر است، استراتژی بسیار مناسبی است.

Importance of Product Packaging in Marketing

What Is Product Packaging in Marketing?

The Ultimate Guide to Product Packaging Design

50 insanely creative and stunning packaging designs

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *